كه به اختلاف فصول نيز متفاوت مىباشد . إسماعيل جعفى چنين پرسشى را از امام باقر عليه السّلام كرد ، امام در پاسخ وى كلامي فرمود كه ميتوان از آن يك ضابطه وفرمول به دست آورد امام باقر عليه السّلام فرمود : « كان رسول الله صلّى اللّه عليه وآله وسلم إذا كان فئى الجدار ذراعا صلى الظهر وإذا كان ذراعين صلى العصر قال قلت : ان الجدار يختلف بعضها قصير وبعضها طويل فقال كان جدار مسجد رسول الله صلّى اللّه عليه وآله وسلم يومئذ قامة » « 1 » فرمود ديوار مسجد رسول خدا صلّى اللّه عليه وآله وسلم در آن روز يك قامت بوده است . بنابراين مقصود از يك قدم يك هفتم ( 7 / 1 ) قامت است ، زيرا قامت انسان متعارف هفت قدم است ، پس ميزان سايه شاخص چه كوتاه وچه بلند يكى است وفضيلت نماز ظهر در شهرهايى كه هنگام ظهر سايه شاخص آنها نابود مىگردد تا وقتي است كه سايه شاخص به اندازه يك قدم ( 7 / 1 ) وفضيلت عصر تا وقتي است كه به اندازه دو قدم ( 7 / 2 ) برسد واما در آفاق وشهرهايى كه هنگام ظهر ، شاخص آنها داراى سايه مىباشد ، يعنى عرض آنها بيش از ميل كلى شمالي وجنوبي است ودر عين حال كمتر از 5 / 66 مىباشد ، در اينجا أصل سايه شاخص نمىتواند ملاك عمل قرار گيرد چه بسا هنگام ظهر سايه شاخص بلندتر از خود شاخص باشد پس نميتوان از ( 7 / 1 ) و ( 7 / 2 ) سايه بهره گرفت ، بلكه مىتوان گفت در نيمكره شمالي بايد « راس سايه » به اندازه ( 7 / 1 ) ويا ( 7 / 2 ) به سمت مشرق گرايد ، يعنى گرايش « راس سايه » به جانب مشرق مبدأ حساب قرار مىگيرد .

--> ( 1 ) - وسائل الشيعة / باب 8 أبواب مواقيت ، حديث 10 ج 2 ص 105